EMEK LEGAL HUKUK & DANIŞMANLIK
Aile ve Boşanma Hukuku

Boşanma Davalarında Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminin Tasfiyesi, Katılma Alacağı ve Değer Artış Payı Hesabı

Yazar: Av. Özgür Emek | Ekim 2, 2026

1. Yasal Mal Rejimi ve Tasfiyenin Başlangıcı
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) uyarınca 1 Ocak 2002 tarihinden sonra kurulan evliliklerde eşler başka bir sözleşme yapmamışsa Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi geçerlidir. TMK m. 225/2 hükmü gereğince mahkemece boşanmaya karar verilmesi halinde mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarih itibarıyla sona erer. Ancak tasfiye davasının esastan karara bağlanabilmesi için boşanma hükmünün kesinleşmesi bekletici mesele yapılır.

2. Edinilmiş Mallar ve Kişisel Mallar Ayrımı (TMK m. 219 & m. 220)
Tasfiye hesabının temeli, malvarlığı unsurlarının doğru nitelendirilmesine dayanır:

  • Edinilmiş Mallar (TMK m. 219): Çalışmanın karşılığı olan edinimler, SGK ve kıdem tazminatı ödemeleri, çalışma gücünün kaybı sebebiyle ödenen tazminatlar, kişisel malların gelirleri (örneğin evlilik öncesi alınan dairenin evlilik içindeki kira getirisi) ve bu malların yerine geçen ikame değerler.
  • Kişisel Mallar (TMK m. 220): Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşyalar, evlilik öncesi edinilen malvarlığı, miras yoluyla intikal eden değerler, bağışlamalar ve manevi tazminat alacakları.

TMK m. 222/3 karinesi gereğince, belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kimse ispatla yükümlüdür; ispat edilemeyen tüm malvarlığı değerleri aksi kanıtlanıncaya kadar edinilmiş mal sayılır.

3. Eklenecek Değerler ve Mal Kaçırmanın Önlenmesi (TMK m. 229)
Boşanma öncesinde malvarlığını azaltmaya yönelik muvazaalı tasarruflar kanunla koruma altına alınmıştır:

  • Mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yapılan karşılıksız kazandırmalar (olağan hediyeler hariç),
  • Mal rejiminin devamı süresince diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirler (zaman sınırlaması olmaksızın), tasfiye anında sanki mevcutmuş gibi hesaba eklenecek değer olarak dahil edilir.

4. Artık Değer ve Katılma Alacağı (TMK m. 231 & m. 236)
Artık Değer; edinilmiş malların tasfiye anındaki sürüm (piyasa) değerine eklenecek değerler ve denkleştirme miktarları eklendikten sonra, bu mallara ilişkin borçların düşülmesiyle bulunur. Her bir eş, diğer eşin artık değerinin yarısı (%50) üzerinde alacak hakkına sahiptir. Önemle vurgulanmalıdır ki; katılma alacağı mülkiyet ya da tapu tescil hakkı değil, şahsi nitelikte bir para alacağı hakkıdır.

5. Değer Artış Payı Alacağı (TMK m. 227)
Eşlerden biri diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun bir karşılık almaksızın katkıda bulunmuşsa (örneğin ziynet eşyalarının bozdurularak diğer eş adına alınan taşınmazın peşinatında kullanılması), tasfiye anında o malın ulaştığı güncel değer üzerinden katkı oranında değer artış payı talep edilir.

6. Zamanaşımı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun yerleşik içtihatları uyarınca; katılma alacağı ve değer artış payı davaları, boşanma kararının kesinleştiği tarihten itibaren TBK m. 146’daki 10 yıllık genel zamanaşımı süresine tabidir.

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup somut olayınıza özgü hukuki danışmanlık yerine geçmez.

Yasal Uyarı: Bu sitede paylaşılan bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup Türkiye Barolar Birliği'nin Reklam Yasağı Yönetmeliği'ne ve Avukatlık Meslek Kuralları'na tam uygundur. Sitede yer alan hiçbir metin hukuki mütalaa veya avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz.